donderdag 23 februari 2017

Kronieken 16: Gospel Years

Onlangs zat ik weer met mijn Dylan-vrienden om tafel. Eens per maand of zes weken komen we bij elkaar, om ons te verwonderen, te laten verbazen. Niet voor niets heet ons genootschap Lo And Behold, naar een Basement-nummer van Dylan en The Band. Bij onze laatste ontmoeting, bespraken we Like A Rolling Stone, de opener van Highway 61 Revisited. Met het fantastische orgelspel van Al Kooper.
Volgens mij is het een 'gewoon' rocknummer, met een beschrijving van een vrouw uit de Factory van Andy Warhol. Een dame die tot de elite behoorde, maar is gevallen. Van haar luxe leven is weinig meer over. Dylan vraagt haar hoe dat nu voelt, zo alleen, zonder vrienden, op haarzelf aangewezen, als een rollende steen.
Maar volgens Wobbe is het een religieuze tekst. Het gaat over een zoektocht door de woestijn richting God. Het zou zelfs zomaar iets met de Verloren Zoon uit Lukas 15 te maken kunnen hebben. Ik twijfel of die interpretatie wel juist is. Wobbe ziet in heel veel teksten iets religieus – alsof alles een directe link met de Eeuwige heeft.
Deze twee uiteenlopende interpretaties, laat zien waarom Dylan terecht de Nobelprijs voor de Literatuur heeft gekregen. Zijn poëzie is van prozaïsche waarde.
Deze week kwam ook een concreet gerucht in de wereld: Op 14 november verschijnt het boek Trouble In Mind: Bob Dylan's Gospel Years - What Really Happened van Clinton Heylin. Volgens de beschrijving op Amazon zal de verschijningsdatum van dit boek (min of meer) samenvallen met datum waarop het dertiende deel van The Bootleg Series zal verschijnen.
Mooi vooruitzicht.


maandag 20 februari 2017

Dylan (1973)

Ik draaide de elpee Dylan uit 1973 maar weer eens, nadat ik Mathilde Santing op de radio had horen zingen. Zij zong het liedje Big Yellow Taxi van Joni Mitchell. Ik ken de versie van Dylan op die wraakplaat uit 1973 – begin jaren zeventig had de zanger onenigheid met zijn platenmaatschappij Columbia Records, waarna David Geffen van Asylum Records de zanger contracteerde. Omdat Dylan nog een contractuele verplichting had bij Columbia en deze niet zou inlossen, kwam Columbia met een album met restjes uit de opnamesessies voor Self Portrait en New Morning.
Dylan kon deze actie niet heel goed waarderen, maar wat waardeer je wel van elkaar als je met elkaar overhoop ligt?
Er is nog een andere verie van Big Yellow Taxi. Deze is terug te vinden op Hard Candy, het vierde studioalbum van de Counting Crows (2002). Op deze cd staat ook het nummer “If I Could Give All My Love -or- Richard Manuel Is Dead”. Dit is een hommage aan Richard Manuel. Hij was de zanger en pianist van The Band, de voormalige begeleidingsband van Ronnie 'The Hawk' Hawkins en van Bob Dylan.
Met die laatste nam The Band de elpee Planet Waves op, het enige studio-album van Dylan en The Band (The Basement Tapes niet meegerekend). Dit album is, samen met de live-dubbelaar Before the Flood, uitgebracht bij Asylum Records. Dit was het platenlabel waar Dylan overstapte, nadat hij bonje kreeg met Columbia Records.
Als wraak voor de overstap, bracht Columbia Records een album uit, dat Dylan nog verplicht was volgens zijn contract. Op dit wraakalbum staat Big Yellow Taxi van Joni Mitchell, een nummer waar ik aan moest denken, toen ik het Mathilde Santing hoorde zingen op Radio 1.

zondag 19 februari 2017

Hallelujah

Op een begrafenis werd het nummer Hallelujah van Leonard Cohen gedraaid. Een schitterend lied, waarbij ik telkens wordt geraakt door die ene zin:
There's a blaze of light in every word
It doesn't matter which you heard
The holy or the broken hallelujah
Het doet me denken aan Psalm 51, de verootmoediging van koning David na zijn zonde met Batseba en de terechtwijzing door de profeet Nathan. Deze psalm eindigt met de volgende verzen:
U wilt van mij geen offerdieren,
in brandoffers schept u geen behagen.
Het offer voor God is een gebroken geest;
een gebroken en verbrijzeld hart
zult u, God, niet verachten
Deze woorden doen me overigens ook weer denken aan een heel ander lied, maar dat geheel terzijde.
Het associëren gaat nog wel even door, want Hallelujah link ik ook altijd weer aan Dylan. Er is een geweldige anekdote over een ontmoeting tussen Dylan en Cohen. Na een optreden in Parijs in 1990, vroeg Dylan aan Cohen hoe veel tijd hij nodig had om ‘Hallelujah’ te schrijven. Twee jaar, bekende Cohen, die vervolgens aan Dylan vroeg hoelang hij schreef aan ‘I and I’, een lied op de elpee Infidels: “Fifteen minutes,” luidde het Dylaneske antwoord.
Mooi lied, dat I And I. Een tekst met als refrein een verwijzing naar Psalm 110 (“De HEER spreekt tot mijn heer: 'Neem plaats aan mijn rechterhand'...”), de heiligheid van God (“Mijn gezicht zul je niet kunnen zien, want geen mens kan mij zien en in leven blijven.”). Een tekst met een typisch Dylaneske paradox (Someone else is speakin’ with my mouth, but I’m listening only to my heart).
Sowieso een uitstekend album waar I And I op staat, Infidels. De eerste na de gospeltrilogie Slow Train Coming, Saved en Shot Of Love. Dylan zou met Infidels weer terugkeren naar zijn Joodse achtergrond. Dat kan, maar daarmee heeft hij zijn christelijke geloof nooit verloochend, integendeel.
Infidels opent met Jokerman, dat start met de zin “Standing on the waters casting your bread”, een verwijzing naar Prediker 11: 1: “Werp je brood uit over het water, want je vindt het later weer terug.” En zo zijn we weer rond, staan we met beide benen weer op de grond. Of beter: met onze enkels in de klei van het harde bestaan.
En troost ik mij met de woorden van Dylan. En met de woorden van Cohen, vooruit.

(De bijbelteksten in deze blog zijn ontleend aan de Nieuwe Bijbelvertaling
© Nederlands Bijbelgenootschap 2004)  

zaterdag 18 februari 2017

One Too Many Mornings

Opeens stond ik met de cd Tangled Up in Blues in mijn handen. Of nou ja, zo opeens was dat ook weer niet. Ik las een tijdje terug een verhaal over het nummer One Too Many Mornings, en dat in combinatie met The Band. Ik weet niet meer waar ik dat verhaal las, maar het is me steeds maar weer bij gebleven. En ik wist dat mijn hofleverancier Wobbe deze plaat in huis had – dus toen ik in de winkel was, stond ik met Tangled Up in Blues in mijn handen.
Tangled Up in Blues verscheen in 1999, met verschillende artiesten, waaronder The Band. Maar ook artiesten als Isaac Hayes (Lay lady lay), Leon Russel (Watching The River Flow) en Mavis Staples (met een blues-versie van Gotta Serve Somebody) geven acte de présence. “This ain't no tribute”, luidt de ondertitel van deze cd. Jaja, geen eerbetoon.
The Band sluit deze cd af met hun versie van One Too Many Mornings. Dit nummer verscheen voor het eerst op de elpee The Times They Are a-Changin' uit 1964. Twee jaar later speelde Dylan een elektrische versie van dit nummer, tijdens zijn “Judas-tournee”. In het refrein zingt bassist Rick Danko het woord “...behind” mee in de tweede stem.
Deze Band-versie van One Too Many Mornings is de absolute zwanenzang van de voormalige begeleidingsband van Dylan en van Ronny 'The Hawk' Hawkins. Het was in de nadagen van de comeback van The (Reunited) Band. Frontman Robbie Robertson deed al niet mee aan deze terugkeer, pianist Richard Manuel had zich dertien jaar eerder al opgehangen in zijn hotelkamer na een optreden in Winter Park, bij Orlando in Florida.
Naast de drie overgebleven Band-leden Danko, drummer Levon Helm en 'nutty professor' en organist Garth Hudson speelden ook de nieuwe groepsleden Richard Bell, Randy Ciarlante en Jim Weider mee op deze opname, aangevuld met sessiemuzikant Derek Trucks.
Niet lang na het opnemen van dit nummer en de release van Tangled up in Blues stierf Danko; in de nacht van 10 december 1999 gaf zijn hart het definitief op. Daarmee verloor The Band opnieuw één van de grondleggers van de groep, waarna het definitief klaar was.
You’re right from your side
I’m right from mine
We’re both just one too many mornings
An’ a thousand miles behind

vrijdag 17 februari 2017

AIVD

Voor de jaarlijkse Kerst-puzzel, heeft de AIVD de naam van Bob Dylan gebruikt. De editie van 2016 bevatte de vraag: “Voor een feestje waren DJT, FDMH en JMK uitgenodigd, net als J-PS, JFS en BLF, YO, JMS, en OH en BH. Wie was verhinderd?” Het antwoord moet zijn: Bob Dylan (BD). Het gaat namelijk om de uitreiking van de Nobelprijzen en de initialen zijn van de overige winnaars.
Je moet maar net weten welk feestje wordt bedoeld, en waar die initialen voor staan. Welnu, het is achteraf dus makkelijk in te vullen. Met de kennis van nu. De betreffende initialen en prijswinnaars zijn:
  • Nobelprijs voor de vrede 2016: Juan Manuel Santos (JMS),
  • Nobelprijs voor de scheikunde 2016: Jean-Pierre Sauvage (J-PS), Fraser Stoddart (JFS), Ben Feringa (BLF),
  • Nobelprijs voor de natuurkunde 2016: David Thouless (DJT), Duncan Haldane (FDMH), Michael Kosterlitz (JMK)
  • Nobelprijs voor de fysiologie of geneeskunde 2016: Yoshinori Ohsumi (YO)
  • Nobelprijs voor de economie 2016: Oliver Hart (OH), Bengt Holmström (BH)
Zie maar eens het logische verband tussen deze aanwijzingen. Je ziet het immers pas, als je het doorhebt. Enfin, ik ben benieuwd wie van de deelnemers van deze AIVD-quiz hun Dylan-cd's uit de kast hebben gehaald om naar de zanger en dichter te luisteren. Misschien wel niemand, hoewel me dat onlogisch lijkt: ik schat zomaar in dat AIVD-liefhebbers, ook wel iéts hebben met Dylan.
Hoewel het er natuurlijk ook niets toe doet. Als de naam van Dylan weer valt, is dat altijd weer een reden om zelf maar weer een album van de maestro te draaien. Gewoon, willekeurig, met een blinde gok een plaat pakken en gewoon maar genieten. En weten dat 105 puzzelaars hun hersenen hebben gekraakt op het antwoord dat 'Bob Dylan' bleek te zijn.

donderdag 16 februari 2017

Kronieken 15: Radio-star

Veertig jaar geleden schreef Bruce Woolley een hit met het nummer "Video Killed the Radio Star". Een beschrijving van de ondergang van het radio-liedje. Het is een wat romantisch beeld, dat je naar de radio luistert en nog je oren spitst naar wat je hoort. Tegenwoordig is dat heel anders, radio is achtergrondruis geworden, je luistert niet meer naar wat de boodschap is die de betreffende zanger wil overbrengen.
Mogelijk is de videoclip daar mede-verantwoordelijk voor, voor deze ondergang.
Is Dylan een radio-zanger? Hij heeft veel met radio. In zijn jeugd stemde de jonge Zimmerman af naar de onbekende golven, op zoek naar bluesmuziek. In later jaren was Dylan een radio-host met zijn Theme Time Radio Hour. Maar zijn eigen nummers waren lang niet altijd 'radio-geschikt'. Like A Rolling Stone werd geweigerd vanwege de lengte. En wat dacht je van Hurricane?
Dylan is geen radio-artiest.
Maar Dylan is wel verantwoordelijk voor de videoclip. Onder regie van D. A. Pennebaker, die de tour-docu Dont Look Back maakte, werd een clip opgenomen voor het nummer Subterranean Homesick Blues. Het is die clip met die vallende woord-borden. En met Allen Ginsberg en Bob Neuwirth op de achtergrond.
Overigens is pas na de clip van Bohemian Rhapsody van Queen een videoclip “verplicht” voor een nieuwe singel van een artiest of band. Sinds halverwege de jaren zeventig doodde de clip de radio-artiest.
Behalve Dylan. Die staat hier toch buiten. Al is het maar omdat zijn teksten en muziek niet per sé radio-waardig zijn. Of radio-gezind.

dinsdag 14 februari 2017

Valentijn

Omdat het vandaag Valentijnsdag is, heb ik maar de elpee Planet Waves opgezet. Vanwege de afsluiter Wedding Song. Een schitterend klein nummer om een album mee af te sluiten – net zoals bijvoorbeeld Dark Eyes, een decennium later. Mooi liedje, Wedding Song.
Een liedje over een huwelijk waarin de barsten al zichtbaar zijn. Een echtverbintenis dat wordt ontmanteld. Via dit liedje zijn we daar voor een gedeelte getuige van.

I love you more than ever, more than time and more than love
I love you more than money and more than the stars above
Love you more than madness, more than waves upon the sea
Love you more than life itself, you mean that much to me
(...)
You turn the tide on me each day and teach my eyes to see
Just bein’ next to you is a natural thing for me
And I could never let you go, no matter what goes on
Cause I love you more than ever now that the past is gone

Zo bezong Dylan zijn huwelijk met Sara Lownds. Op de elpee Desire staat ook zo'n schitterende afsluiter, Sara. En opnieuw zo'n nummer over een onttakelende verbintenis.
Planet Waves verscheen in 1974 op het label Asylum Records. Deze platenmaatschappij van David Geffen kaapte Dylan weg bij Columbia Records, toen zij met elkaar overhoop lagen. Een geldkwestie. Het is het enige studioalbum bij Asylum Records. En ook het enige reguliere studioalbum van Bob Dylan met The Band.
In hetzelfde jaar startte Dylan met zijn eerste wereldtournee in acht jaar – opnieuw met The Band, met wie hij in 1966 ook een wereldtournee deed. Die tournee eindigde abrupt, vanwege het mysterieuze motorongeluk van de Nobelprijswinnaar. Van de “comeback-tournee” uit 1974 verscheen het andere album op het Asylum-label: Before The Flood.
Wedding Song. Een mooi lied om te luisteren, zo'n dag als vandaag.