vrijdag 23 september 2016

Spaanse trappen

Na een renovatie van een jaar, zijn sinds donderdag de Spaanse Trappen in Rome weer toegankelijk. Maar er is gelijk weer gedoe rondom dit Romeinse monument. De hoofdsponsor van de opknapbeurt zou het liefst zien dat toeristen niet meer terugkeren op de beroemde trappen.
Misschien idioot, maar ik moet bij dit verhaal toch denken aan Bob Dylan en dan vooral van zijn optreden in de Heineken Music Hall in 2009. Drie avonden achter elkaar stond de bard uit Minnesota in deze muziek-tempel: Goede Vrijdag, Stille Zaterdag en Paaszondag. Die Goede Vrijdag, 10 april 2009, was ik één van de bezoekers.
Die avond was een avond met mooie liedjes met minstens net zulke mooie uitvoeringen. Al gelijk het tweede nummer van de avond was When I Paint My Masterpiece – in het eerste couplet denk je bijna dat je dubbel ziet, tijdens een koude donkere nacht op de Spaanse Trappen. Twee nummers later zong Dylan over de Spaanse laarzen uit Spanje. Je zou haast denken dat de maestro iets heeft met Zuid-Europa.
Enfin.
When I paint my masterpiece. Ik hoorde dit nummer voor het eerst op The 30th Anniversary Concert Celebration, uitgevoerd door The Band. Wist ik veel wie The Band was, ondanks de uitstekende introductie door Eric Clapton. Met de zang van Levon Helm, de boerenzoon uit Arkansas, die niet achter de drums zit, maar tijdens dit nummer de mandoline bespeelt.
Rome, volgens Jean-Michel Guesdon en Philippe Margotin in hun uitstekende boek 'Bob Dylan Compleet – Het verhaal van de 492 songs', is het de stad waar Dylan de inspiratie vond voor Like A Rolling Stone. De auteurs citeren Dylan-biograaf Clinton Heylin, die “wijst op de overeenkomst tussen de ik-figuur van 'When I paint my masterpiece' en Dick Diver, een van de hoofdfiguren uit Tender Is The Night, de roman van Scott Fitzgerald: beiden hebben een fascinatie voor Europa uit de Oude Wereld.”
The Band nam een versie van dit nummer op voor hun album Cahoots uit 1971. Dylan zelf nam een eigen variant op, dat te horen is op Bob Dylan's Greatest Hits Vol. II uit hetzelfde jaar. Een alternatieve versie is te vinden op Another Self Portrait uit 2013, aflevering 10 uit The Bootleg Series van Dylan.
De zanger heeft wel wat met schilderen. Sinds jaar en dag zijn Dylans schilderwerken over de hele wereld te bewonderen. En te koop, maar daarvoor heb je een dikke portemonnee nodig. Over smaak valt niet te twisten, dus of het meesterwerken zijn die Dylan schildert, laat ik in het midden. Voor wie een idee wil hebben van Dylans manier van schilderen, zie de hoezen van Blood On The Tracks, Self Portrait en Another Self Portrait.
Het is zijn manier om met kunst de tijd stil te zetten. Een techniek die Dylan in 1974 leerde van zijn schilder-meester Norman Raeben.
Waarvan akte.

Dit verhaal verscheen ook op Modern Times.

donderdag 22 september 2016

Kronieken #8: Broederschap

Het was niet de planning om deze avond van het Broederschap met muziek te vullen. Maar ja, ten opzichte van gewone stervelingen zijn muzikanten bevoorrechte mensen. Als in het reguliere taalverkeer woorden tekort schieten, kunnen muzikanten teruggrijpen op liedjes – de muziek en de gezongen teksten. En zo kwamen we die avond te spreken over een keur van artiesten.
Herman Brood. Nick Cave (& The Bad Seeds). Johnny Cash. Eels. Bruce Springsteen. En natuurlijk Dylan – al dan niet zijdelings. Muzikanten die op het randje van de zelfkant balanceren en daar kunst van kunnen maken, desnoods levenskunst. Deze mensen hebben de creativiteit hebben, om het onzegbare onder woorden te brengen en op muziek te zetten.  

zondag 18 september 2016

'Cross The Green Mountain

In 2003 verscheen de film Gods And Generals, geschreven en geregisseerd door Ronald F. Maxwell en gebaseerd op het gelijknamige boek van Jeffrey Shaara. Bob Dylan leverde voor deze epische film een bijdrage door een nummer te schrijven voor de soundtrack. Het resultaat is minstens net zo episch als de film: 'Cross The Green Mountain.
Lange tijd was dit nummer alleen beschikbaar op de soundtrack-cd – totdat in 2008 Tell Tale Signs verscheen, aflevering 8 uit Dylan's Bootleg Series. In de bijbehorende clip speelt Dylan een legeraanvoerder, is bassist Tony Garnier een soldaat en vertolkt gitarist Larry Campbell een dominee.
Volgens Christopher Ricks, Lisa Nemrow en Julie Nemrow (die de bijzondere uitgave The Lyrics since 1962 hebben verzorgd), refereert de titel naar een Kroatisch-Kosovaars boek – Dylan kent zijn klassieers. In dit boek gaat het over de Servische 'nobleman' Toplica Milan (Milan van Toplica), een tegenstander van prins Lazar, die leiding gaf aan het land tijdens de burgeroorlogen in de jaren zestig en zeventig van de 14e eeuw (1360-1370). “Milan cross the green mountain.” Waarvan akte.
In 'Bob Dylan Compleet – Het verhaal van de 492 songs' schrijven Jean-Michel Guesdon en Philippe Margotin, over dit nummer: “Het is een schitterende folkballad, waarin het orgel van Tench, met de palm-mute gespeelde ritmepartij van Sexton, Campbells viool en vooral Dylans uitstekende zang opvallen. Het lied beschrijft de offers van beide partijen tijdens de Burgeroorlog, maar had net zo goed over het heden kunnen gaan: 'It's the last day's last hour of the last happy year.'”
Tjah.


zaterdag 17 september 2016

Farm Aid

In Bristow, Virginia, wordt vandaag het festival Farm Aid gehouden. Dit festival is inmiddels aan zijn 31e editie toe. Met Farm Aid wordt geld binnen gehaald voor Amerikaanse boeren, die hun hoofd nauwelijks boven water kunnen houden. En ja, Farm Aid heeft alles met Bob Dylan te maken.
Tijdens het optreden van Live Aid '85 was Dylan een van de genodigden. Sterker, hij mocht het concert, dat over twee stadions was verdeeld, afsluiten – na zijn optreden zou USA For Africa het gelegenheidsnummer We Are The World zingen, waarna Live Aid was afgesloten. Geflankeerd door de gitaristen Ronnie Wood en Keith Richards van The Rolling Stones, sprak de levende legende de wereld toe met de volgende woorden:
“I'd just like to say I hope that some of the money that's raised for the people in Africa, maybe they could just take a little bit of it – maybe one or two million maybe – and use it, say, to pay the ...er... pay the mortgages on some of the farms … the farmers here owe to the banks.”
Tjah, als de wijn is in de man, is de wijsheid in de kan, nietwaar?

woensdag 14 september 2016

Kronieken #7: Libië

Een Britse parlementaire commissie concludeerde dat de militaire interventie door Groot-Brittannië en Frankrijk in 2011 in Libië was ondoordacht en heeft bijgedragen aan de opmars van terreurgroep IS. Het militaire ingrijpen zorgde ervoor dat kolonel Khaddafi werd verslagen – een land in chaos bleef over.
In die tijd tourde Dylan door Europa en was zijn opener Leopard-Skin Pill-Box Hat – creatieve recensenten legden onterecht een link tussen de concerten van Dylan en de val van Khaddafi, kolonel in een tijgerprint. Wie daarmee begon, is lastig te achterhalen. Het doet er ook niet toe.
In het najaar van 2011, na Khaddafi's val, trad Dylan op in Nederland. Het betrof een zogenaamde double bill met Mark Knopfler. Het eerste gedeelte van de avond was voor de voormalige frontman van Dire Straits, de tweede helft was in handen van Dylan. Het Nederlandse concert, van 20 oktober 2011 in het Rotterdamse Ahoy, leverde geen live-samenwerking op tussen beide mannen.
Dylan blafte Knopfler van het podium af.
Dat is althans wat me is bijgebleven van dit dubbel-concert. Knopfler viel tegen, Dylan was gedegen. Het was mijn enige Dylan-concert, waarbij de maestro geen toegift verzorgde. Het was het concert met Mississippi. Een concert waarbij het bootleg-platenlabel RattleSnake in het applaus heeft geknipt, om het volledige optreden op één schijfje te kunnen plaatsen.
Al deze herinneringen en opmerkingen, naar aanleiding van een Brits onderzoek over de invasie in Libië.

dinsdag 13 september 2016

Vijftien jaar

Vijftien jaar geleden – 11 september 2001 – kwam Bob Dylan met zijn album “Love & Theft”. Voor mij als vijftienjarige scholier een goede gelegenheid om in het oeuvre van Dylan binnen te stappen. Ruim een half jaar later zag ik de bard uit Minnesota spelen in Ahoy, Rotterdam. Zou je kunnen spreken van een bekering? Zou je kunnen zeggen dat 9/11 ook mijn persoonlijke leven veranderde? Ging deze ‘bekering’ geleidelijk, tussen 11 september 2001 en 2 mei 2002? Of was één van die twee data het moment dat “de knop om ging”?
Feit is in ieder geval, dat ik inmiddels vijftien jaar lang bewust luister naar Dylan. In de eerste jaren, was ik geen bewust Dylan-fan; ik had toen een grotere voorkeur voor de wat theatralere muziek van Queen. Inmiddels zijn we dus anderhalf decennium verder, sinds ik “Love & Theft” kocht.
Ik ben nu dertig jaar, muzikaal gezien is mijn leven in twee gelijke perioden van 15 jaar te verdelen. De eerste periode was een speeltuin, een tijd waarin ik geen echte voorkeur had voor muziek. De tweede helft is een Dylan-helft, een tijdspanne waarin ik veel met Dylan bezig ben. Niet alleen ben geweest, het duurt nog steeds voort.
Ik verzamel Dylan: alle reguliere albums, de Bootleg Series, opnames van concerten waar ik zelf ben geweest, boeken (heel veel boeken), posters, wat al niet meer. En waarom? Omdat het kan, uiteraard. Maar ook omdat ik hier van geniet. Het grasduinen in de muziek, de talloze versies van songs die Dylan zelf heeft opgenomen. Het struinen in de boeken over interpretaties van de teksten en muziek.
Zouden er nog vijftien Dylaneske jaren komen? Of doe ik net als Martin Bril en zijn fascinatie voor Napoleon? – op een gegeven moment was Bril klaar met de kleine keizer en verkocht hij zijn bibliotheek over de dictatoriale leider van de Fransen.
Misschien.
Maar daar wil ik nu niet over nadenken. Ik wil genieten van Dylan. Zoals ik dat al vijftien jaar doe.

maandag 12 september 2016

De 492 songs

Bij uitgever Wbooks verscheen dit weekend het kloeke boek Bob Dylan Compleet – Het verhaal van de 492 songs. De titel is een tikkeltje hoogdravend: het suggereert dat Bob Dylan 492 nummers heeft geschreven – terecht wordt in het voorwoord opgemerkt dat de Amerikaanse bard méér nummers heeft geschreven. Verder is het aan de vroege kant om het complete verhaal rond Dylan's songs te beschrijven, aangezien de maestro nog steeds 'alive and kicking' is.
Desalniettemin hebben de auteurs, Jean-Michel Guesdon en Philippe Margotin, puik werk verricht. Alle albums met eigen materiaal van Dylan worden besproken, albums-gewijs maar ook songs-gewijs. Daarbij gaat het uiteraard om de context van zowel de plaat als de afzonderlijke nummers. Maar ook technische aspecten als de studio, het opnamemateriaal en de gebruikte instrumenten worden besproken.
Monnikenwerk, dus.
Reden voor de NOS om er een uitgebreid artikel over te schrijven. Net als in november, toen Dylan eveneens de reden van het artikel was. Toen ging het om een verhaal over The Cutting Edge, een 18-cd-box van Bob Dylan, met het materiaal dat de zanger opnam tijdens Bringing It All Back Home (1965) Highway 61 Revisited (1965) en Blonde On Blonde (in 1966 en de eerste dubbel lp).
Dylan is nog steeds in beeld bij de nationale nieuwszender.
Mooi.